Ministerie van Financiën: ‘Data departementen op een centrale plek verzamelen’

‘Slim sturen en verantwoorden is een kwestie van goed samenwerken’, zegt Ellen van Schoten, secretaris van de Algemene Rekenkamer (ARK). In de video licht zij de strategie ‘Inzicht als basis voor vertrouwen’ van de ARK toe met als kern het inzicht in de resultaten van publiek besteed geld. Ze vindt het belangrijk dat data kwalitatief beter worden, zodat de controle eenvoudiger wordt. Voor SBR ziet ze hier een rol weggelegd.

 ‘De aankomende jaren gaan we steeds meer inzetten op de harmonisatie en standaardisatie van alle financiële data. Ook zetten we in op SBR/XBRL om ervoor te zorgen dat we data zo snel mogelijk vanuit de systemen van de verschillende departementen op een centrale plek kunnen verzamelen. In eerste instantie willen we alle financiële data van de Rijksoverheid op die plek bij elkaar brengen zodat er analyses op kunnen plaatsvinden. Zo kunnen we snel de juiste informatie bieden omdat we dit snel uit die data kunnen genereren. Dat willen we daarna langzaamaan aanvullen met andere mogelijke data en verbinding leggen met bijvoorbeeld beleidsdata of data van het Centraal Bureau voor de Statistiek.’

Het directoraat-generaal Rijksbegroting houdt zich bezig met de beheersbaarheid van alle overheidsuitgaven en organiseert het begrotings- en verantwoordingsproces van het Rijk. Beentjes: ‘Daarvoor stellen we regels voor financieel overheidsmanagement op zodat we de Kamer goed kunnen informeren over alles wat er op financieel terrein speelt. En vooral ook om te zorgen dat we niet te veel geld uitgeven.’

Snel

Bij de ontwikkeling van het visiedocument hebben we goed gekeken naar de ontwikkelingen in de maatschappij, zegt Beentjes. ‘We zien steeds meer dat we data heel snel beschikbaar moeten hebben. De vragen uit de Tweede Kamer gaan vaker over rijksbrede onderwerpen zoals ict-uitgaven. Die data hebben we wel, maar tegelijkertijd zijn die onderling niet met elkaar vergelijkbaar en worden er verschillende definities gehanteerd. Daarbij komt dat die data in verschillende administratiesystemen beschikbaar zijn. Daardoor is het lastig om heel snel de juiste informatie te ontvangen.’

‘SBR: technisch onderwerp met een verdere doelstelling’

Open data

In de komende vier jaar wil het directoraat alle beschikbare financiële data bij de Rijksoverheid in de vorm van open data publiceren. ‘Tegelijkertijd zie je dat de wens bestaat om de controlelasten zo laag mogelijk te houden omdat alles wat je daaraan besteedt, niet kan worden uitgegeven aan het primaire proces waar het eigenlijk om gaat. We zien dat SBR/XBRL ook daar een belangrijke rol kan spelen om data op een makkelijke manier van het ene systeem naar het andere systeem te krijgen. Het doel is niet om SBR te implementeren maar om onze financiële informatie bij het Rijk op een makkelijke manier toegankelijker te maken voor een breder publiek.’

Ook wil het directoraat graag een digitale begroting maken, vertelt Beentjes. ‘Dan bedoelen we niet de publicatie van een papieren boekje in pdf-vorm op een website, maar écht digitaal. Dat we data bijvoorbeeld op een website publiceren, gecombineerd met infographics. Met een digitale begroting willen we de financiële situatie van Nederland op een toegankelijke manier in beeld brengen.’

SBR is volgens Beentjes best een ‘technisch onderwerp’. ‘We proberen steeds te laten zien dat het een verdere doelstelling heeft. SBR is een instrument waarmee we de administratieve lasten kunnen verlichten en de kwaliteit en toegankelijkheid van informatie kunnen verhogen.’

ELLEN VAN SCHOTEN: De Algemene Rekenkamer staat voor de besteding van het overheidsgeld. Gebeurt dat op een goede manier?
En wordt dat geld ook besteed aan de doeleinden die de politiek heeft afgesproken?
We hebben dit jaar een nieuwe strategie uitgebracht die heet: Inzicht als basis voor vertrouwen.
Omdat wij vinden dat inzicht van de burgers in hoe het geld besteed wordt een hele belangrijke democratische waarde is.
Eigenlijk bestaat er vrij weinig inzicht nog in de beleidsresultaten van het geld.
De rechtmatigheid in Nederland is best goed op orde, prima zelfs.
Zaken bij de ministeries zijn ook steeds beter geregeld.
En nu is de volgende stap: wat gebeurt er nou eigenlijk met ons geld?
En gebeurt dat op een zinnige en zuinige manier?
Vinden wij een hele belangrijke vraag.
En wij denken dat ontwikkelingen, zoals open data die gericht zijn op transparantie van overheidsuitgaven die ertoe kunnen leiden dat burgers veel beter betrokken worden bij waar die overheid in hun land voor staat dat die ook kunnen helpen om die missie van ons, ja, eigenlijk beter te benadrukken.
Slim sturen en verantwoorden is voor ons een kwestie van goed samenwerken en er zijn een aantal rijksbrede agenda's.
Bijvoorbeeld die van de directeuren FEZ als het gaat om open data, de digitale begroting en we hopen ook de digitale verantwoording, standaardisatie daarin ook de rijksbrede digitale agenda.
Dat zijn allemaal ontwikkelingen die dezelfde kant uitgaan die helpen om de krachten te bundelen die ertoe moeten leiden dat de informatie kwalitatief beter wordt makkelijker te controleren wordt dat er minder administratieve lasten ook bij zijn.
En die uiteindelijk ook een beter antwoord gaan geven op de vraag: waar wordt dat belastinggeld nou eigenlijk aan besteed?
Want daar doen we het uiteindelijk allemaal voor.
Ik denk dat standaardisatie een hele belangrijke voorwaarde is dat de tijd dat ieder ministerie, iedere overheidsorganisatie z'n eigen administratie had, z'n eigen inrichting van die administratie had dat die achter ons ligt, en dat de kunst gaat worden dat we moderne methoden en technieken gaan gebruiken om meer met die data te doen.
Standard Business Reporting vinden wij een fantastische trend.
Dat maakt het voor hen makkelijker, maar het maakt het ook voor ons makkelijker om de controles in te richten. De kwaliteit van data wordt beter.
En als je data beter worden voor de verantwoording, heel belangrijk dan kun je er gewoon ook veel beter mee sturen en uiteindelijk gaat het daar natuurlijk ook om.